Σπήλαια

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"

Καταφύγι Αγίας Πελαγίας

Βρίσκεται στους κάθετους βράχους μετά την Καρδαμύλη του Δήμου Λεύκτρου της Μεσσηνιακής Μάνης, και ανατολικά της παραλίας Καλαμίτσι, ακριβώς πάνω από την διασταύρωση του δρόμου προς Πραστείο και Ξεχώρι. Η σπηλιά είναι ορατή από τον δρόμο αυτό, που ενώνει την Καρδαμύλη με την Στούπα και αναφέρεται με το όνομα «Καταφύγκι». Η πρόσβαση κατά την εξερεύνησή του έγινε από την κορυφή του βράχου, που δίπλα του διέρχεται ο δρόμος για το Πραστείο και υπάρχουν σύριζα στο γκρεμό τα πρώτα σπίτια του. Απαιτήθηκαν περίπου 60m σκοινί σε κλίση ανωμάλου εδάφους 70 μοιρών, και 15m σκοινί για κατάβαση σε αρνητικό πεδίο.

Το άνοιγμα της εισόδου του σπηλαίου είναι διαμέτρου 6m και σχεδόν στρογγυλό, το δε βάθος του είναι 7m και κατηφορικό από μέσα προς τα έξω με κλίση 15%.

Παρατηρήθηκαν ελάχιστοι μικροί σταλακτίτες και λίγη σταγονοροή. Βρέθηκε ένα ανέπαφο πιθάρι ύψους 80cm και μεγίστης διαμέτρου 70cm, που είχε κυλήσει από την αρχική του θέση, και κρεμόταν στην κυριολεξία πάνω από τον γκρεμό, κρατημένο από λίγα ξερόκλαδα. Το πιθάρι μεταφέρθηκε για ασφάλεια εντός του σπηλαίου και παραμένει εκεί. Επίσης παρατηρήθηκαν και κομμάτια από σπασμένο πιθάρι ίδιας τεχνοτροπίας με το προηγούμενο. Επίσης στοιχεία ανθρώπινης παρέμβασης στο χώρο για πιθανή κατασκευή επιπέδων. Το πιθάρι και τα σπασμένα κομμάτια, είναι ίδια με αυτά που μέχρι πριν λίγες δεκαετίες χρησιμοποιούσαν στη Μάνη κυρίως για αποθήκευση λαδιού και νερού.

Η ονομασία του σπηλαίου σε συνδυασμό με τα ευρήματα, παραπέμπει σε παλαιότερες εποχές, όπου τέτοια μικρά σπήλαια σε κάθετους και απρόσιτους βράχους, χρησιμοποιούντο κυρίως από ασκητές ή από φυγόδικους ή εμπλεκόμενους σε γδικιωμούς (βεντέτες).

Μέχρι το 1960 πολλά κορίτσια από τα γύρω χωριά και ιδιαίτερα τη Καρδαμύλη συγκροτούσαν μικρές παρέες τα απογεύματα μετά τις δουλειές του νοικοκυριού τους και πήγαιναν για το άναμμα του καντηλιού της εικόνας με την Αγία Πελαγία που υπήρχε μέσα στο καταφύγκι όπως μας αναφέρουν οι παλαιότεροι. Υπήρχε κατά τις αναφορές τους από την αριστερή πλευρά πρόσβαση με σχετική δυσκολία επάνω σε λαξευτό μονοπάτι, το οποίο σήμερα σκεπάζει η άγρια βλάστηση.