Σπήλαια

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"

Σπήλαιο "Βονά" Ξεχωρίου

 

Θέση-ονομασία. Στο Ξεχώρι του Δήμου Λεύκτρου, εκεί που τελειώνει ο οικισμός Νίκοβο, υπάρχει η εκκλησία των Ταξιαρχών. Λίγο πιο κάτω υπάρχει πλούσια βλάστηση και το καλντερίμι οδηγεί στο σπήλαιο-πηγή «Βονά». Μετά την υδροδότηση του χωριού έχει εγκαταλειφτεί η χρήση για πόσιμο νερό. Επίσης λόγω μικρής ποσότητας και το φόβο μόλυνσης από μη στεγανούς βόθρους, αφού βρίσκεται ακριβώς κάτω από το Ξωχώρι.

Περιγραφή. Η είσοδος έχει μεγάλο πλάτος ανοίγματος 12,80 μ., η οποία κτίστηκε παλιότερα με πελεκητές πέτρες, για την συλλογή του νερού, αφήνοντας 4 μικρά παράθυρα. Στην αριστερή πλευρά υπάρχει κατασκευή με πλυσταριά στον ίσκιο μιας μεγάλης συκιάς. Μπαίνοντας από τα μικρά ανοίγματα ακόμα και σήμερα παρατηρείται συγκέντρωση νερού από 30 έως 70 εκ. κάτω από την φυσική βραχοσκεπή. Στο βάθος διακρίνονται μικρές υδρορροές και έντονη σταγονορροή. Έχουν σχηματισθεί σταλακτίτες και γκούρ με λευκό, αμιγές, σταλακτιτικό υλικό.

Παρατηρήσεις. Γεωλογικά η βραχοσκεπή είναι σχηματισμένη στην συνεύρεση του κροκαλοπαγούς με τον κάτωθεν ευρισκόμενο σκληρό ασβεστόλιθο. Το αδιαπέραστο σκληρό πέτρωμα ωθεί προς τα έξω το νερό, που με την επέμβαση αυτή των κατοίκων το εκμεταλλεύονταν από παλαιότερα.

Στο σπήλαιο παρατηρήθηκε ένα μικρό ποντίκι και ένα μεγάλο, ο μυωξός (Πελέχι ή σπλήχος στη τοπική διάλεκτο), με την χαρακτηριστική φουντωτή ουρά, που μοιάζει με σκίουρο, καθώς επίσης δολιχόποδα και αράχνες.